Γενικός Γραμματέας Πληροφοριακών Συστημάτων, Υπουργείο Οικονομίας & Οικονομικών:
"Σε δυο χρόνια, πάνω από το 90% των τυποποιημένων φορολογικών συναλλαγών θα γίνεται μέσω Internet"
Ένα από τα ελάχιστα έργα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης της χώρας μας, που έχουν ολοκληρωθεί και βρίσκονται σε λειτουργία εδώ και χρόνια, είναι το TAXISnet. Παρότι έχει κατά καιρούς δεχθεί τα πυρά πολλών, αναφορικά με τις υπηρεσίες και το επίπεδο ασφάλειας που προσφέρει, το TAXISnet έχει σήμερα περισσότερους από 1 εκατ. πιστοποιημένους χρήστες και ετοιμάζεται για την αναβάθμισή του. Στόχος των νέων επενδύσεων, συνολικού ύψους 15 εκατ. ευρώ, η μετεξέλιξή του σε "ηλεκτρονική εφορία", όπως εξηγεί ο κ. Δημοσθένης Αναγνωστόπουλος, Γενικός Γραμματέας Πληροφοριακών Συστημάτων του Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών.
Μιλήστε μας για τη σημερινή εικόνα του TAXISnet. Ποιες οι υπηρεσίες που προσφέρετε στους πολίτες και στις επιχειρήσεις;
Δ.Α.: Το TAXISnet έχει εδραιωθεί πλέον ως ένα σύγχρονο κανάλι επικοινωνίας και παροχής ηλεκτρονικών υπηρεσιών φορολογίας. Οι σημαντικότερες υπηρεσίες που προσφέρονται σήμερα είναι η ηλεκτρονική υποβολή των δηλώσεων Φόρου Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων (Ε1, Ε2, Ε3 και Ε9), των περιοδικών δηλώσεων ΦΠΑ, των καταστάσεων Προμηθευτών - Πελατών του ΚΒΣ και των δηλώσεων Ενδοκοινοτικών Αποκτήσεων (VIES). Κοντά σ' αυτές υπάρχει και ένας αριθμός πρόσθετων -πληροφοριακού και υποστηρικτικού χαρακτήρα- οι οποίες διαρκώς αναβαθμίζονται και εμπλουτίζονται. Ειδικά φέτος, για πρώτη φορά η ΓΓΠΣ έχει δώσει μεγάλο βάρος στην ηλεκτρονική υποβολή του εντύπου Ε9, και για το σκοπό αυτό έχει δημιουργήσει ειδικό πρόγραμμα συμπλήρωσης και αποστολής των στοιχείων του εντύπου στο TAXISnet, που διανέμεται δωρεάν σε ψηφιακό μέσο (CD) από τις ΔΟΥ και τα ΚΕΠ. Ως προς τα στατιστικά στοιχεία χρήσης του, το TAXISnet έχει παραλάβει μέχρι σήμερα περισσότερες από 520.000 δηλώσεις εισοδήματος φυσικών προσώπων, 4.700.000 περιοδικές δηλώσεις ΦΠΑ και 250.000 δηλώσεις ενδοκοινοτικών αποκτήσεων και παραδόσεων, με σύνολο πιστοποιημένων χρηστών πάνω από 1.000.000.
Ποια τα σχέδια αναβάθμισης του TAXISnet; Σε ποιο στάδιο βρίσκονται τώρα τα σχετικά έργα;
Δ.Α.: Η αναβάθμιση του TAXISnet έχει ήδη δρομολογηθεί και οι τρεις σχετικοί διαγωνισμοί βρίσκονται σε εξέλιξη. Τα συγκεκριμένα έργα αφορούν στην προμήθεια κεντρικών υπολογιστικών συστημάτων, που θα αναλάβουν το ρόλο Κέντρου Δεδομένων (Data Center), την προμήθεια σύγχρονου περιφερειακού δικτυακού εξοπλισμού, καθώς, φυσικά, και την ανάπτυξη των νέων εφαρμογών. Κατόπιν συστηματικής προσπάθειας που καταβάλαμε τον τελευταίο χρόνο, η ολοκλήρωση του TAXISnet θα πραγματοποιηθεί με τμηματικό τρόπο και σταδιακά, εντός των δύο προσεχών ετών, ενώ ο προϋπολογισμός του έργου αγγίζει τα 15 εκατ. ευρώ.
Ποιες οι νέες υπηρεσίες που θα προστεθούν στο TAXISnet λόγω της αναβάθμισής του;
Δ.Α.: Στόχος μας είναι, μέσω του νέου TAXISnet, να δημιουργήσουμε την ηλεκτρονική εφορία. Με το νέο TAXISnet, πάνω από το 90% των τυποποιημένων φορολογικών συναλλαγών θα μπορεί να γίνει μέσω του Internet. Ενδεικτικές νέες υπηρεσίες είναι η ηλεκτρονική υποβολή των εκκαθαριστικών δηλώσεων ΦΠΑ και η υποβολή δηλώσεων παρακρατούμενων φόρων. Ταυτόχρονα, πρόκειται να προσφερθούν προς τους πολίτες και τις επιχειρήσεις υπηρεσίες ενημέρωσης και προστιθέμενης αξίας, οι οποίες συμβάλλουν ουσιαστικά στη διευκόλυνση της σχέσης τους με την εφορία. Επίσης, προχωράμε και σε άμεσο εμπλουτισμό του υπάρχοντος TAXISnet με νέες χρήσιμες υπηρεσίες, όπως είναι η επαλήθευση της εγκυρότητας εκκαθαριστικού και η επιβεβαίωση στοιχείων φορολογούμενου.
Πέραν του TAXISnet, η ΓΓΠΣ έχει την ευθύνη για την υλοποίηση άλλων έργων ηλεκτρονικής διακυβέρνησης; Αν ναι, ποια είναι αυτά και σε ποια φάση βρίσκονται σήμερα;
Δ.Α.: Πρόσφατα, η ΓΓΠΣ κατέθεσε στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα "Κοινωνία της Πληροφορίας", μια σειρά από νέες προτάσεις έργων για ένταξη και χρηματοδότηση από το Γ' ΚΠΣ. Τα έργα αυτά αφορούν στην ανάπτυξη τελωνειακών ηλεκτρονικών υπηρεσιών, πληροφοριακών συστημάτων για τις κεντρικές υπηρεσίες του Υπουργείου και το Γενικό Χημείο του Κράτους, την ενημέρωση και εξυπηρέτηση των συνταξιούχων του Δημοσίου και τη Δημόσια Περιουσία. Επίσης, μεγάλη έμφαση δίνεται και στην προαγωγή της διαλειτουργικότητας με άλλους φορείς του δημόσιου τομέα.
Βασίλειος Ανδρονόπουλος,
Γενικός Γραμματέας Δημόσιας Διοίκησης, ΥΠΕΣΔΔΑ
"Η χώρα μας σήμερα αποκτά ολοκληρωμένη στρατηγική ηλεκτρονικής διακυβέρνησης"
Η συνολική ευθύνη για την πορεία της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης στη χώρα μας "βαραίνει τους ώμους" της Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Διοίκησης (ΓΓΔΔ) του ΥΠΕΣΔΔΑ. Ο κ. Βασίλης Ανδρονόπουλος, Γενικός Γραμματέας, εξηγεί ότι - με λίγα λόγια - ο "πρωταρχικός στόχος του ΥΠΕΣΔΔΑ είναι να θεμελιώσει - θεσμικά και πρακτικά - την ηλεκτρονική διακυβέρνηση στη χώρα μας", ενώ επισημαίνει ότι η νέα ηγεσία του υπουργείου έπρεπε να προχωρήσει σε σημαντικές οργανωτικές και διαχειριστικές αλλαγές για να αντιμετωπίσει το μεγαλύτερο εμπόδιο της διάδοσης του e-government στη χώρα μας, που - όπως ο ίδιος δηλώνει - ήταν "η απουσία εθνικού στόχου και συγκεκριμένης στρατηγικής".
Εξηγήστε μας τη στρατηγική εισόδου της χώρας μας στο e-government. Ποιος ο βασικός στόχος και ποιες οι πρώτες προτεραιότητες σήμερα;
Β.Α.: Στο παρελθόν υπήρχαν μόνο μεμονωμένα έργα πληροφορικής χωρίς να αντιστοιχούν σε συγκεκριμένη στρατηγική και εθνικούς στόχους. Σήμερα, για πρώτη φορά, έχουμε σχεδιάσει και εφαρμόζουμε ολοκληρωμένη στρατηγική για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση με βασικούς άξονες:
- Τη διευκόλυνση των πολιτών και των επιχειρήσεων για τις συναλλαγές τους με το κράτος.
- Τον καθορισμό του τεχνικού και θεσμικού πλαισίου για τη διενέργεια ηλεκτρονικών συναλλαγών.
- Τη δημιουργία ολοκληρωμένων συναλλαγών.
Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, το ΥΠΕΣΔΔΑ έχει θέσει ως πρώτη προτεραιότητα την πραγματοποίηση μιας "τριλογίας" έργων:
- Δημιουργία εθνικής δημόσιας πύλης στο Διαδίκτυο, η οποία θα λειτουργεί ως "υπηρεσία μιας στάσης" και θα αποτελεί το κύριο σημείο για την πρόσβαση στις πληροφορίες, υπηρεσίες και προϊόντα της δημόσιας διοίκησης.
- Εθνικό σύστημα αυθεντικοποίησης και ασφάλειας των ψηφιακών συναλλαγών.
- Ενιαίο σύστημα διαλειτουργικότητας για την τυποποίηση της επικοινωνίας και συνεργασίας μεταξύ των δημόσιων υπηρεσιών.
Υπάρχουν αλλαγές στον τρόπο οργάνωσης και διαχείρισης των κονδυλίων για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση σε σχέση με τη στρατηγική των προκατόχων σας;
Β.Α.: Υπάρχουν σοβαρές αλλαγές τόσο στην οργάνωση όσο και στη διαχείριση. Καταρχάς δημιουργήθηκε η επιτροπή για τον καθορισμό της στρατηγικής και την ανάπτυξη της πληροφορικής. Έργο της επιτροπής είναι ο συντονισμός όλων των προσπαθειών για την επιτάχυνση του προγράμματος και αυτό ήδη έχει φανεί στην πράξη, αφού η απορροφητικότητα του προγράμματος έχει παρουσιάσει δραστική αύξηση. Επίσης, συστήθηκε και λειτουργεί το Συμβούλιο Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης (ΗΔ) και η ειδική υπηρεσία η οποία θα αναλάβει το συντονισμό και την επιτυχή εφαρμογή των έργων ηλεκτρονικής διακυβέρνησης του ΥΠΕΣΔΔΑ. Το Συμβούλιο ΗΔ, ήδη, εκπονεί μελέτη για την αποτύπωση της παρούσας κατάστασης, έτσι ώστε να προσδιοριστούν οι αποκλίσεις από την επιθυμητή κατάσταση και να σχεδιαστούν οι αντίστοιχες δράσης σύγκλισης.
Με αυτές τις βασικές οργανωτικές αλλαγές έχουν επιτευχθεί σημαντικές βελτιώσεις.
Τα έργα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης χρηματοδοτούνται μόνον από την ΚτΠ;
Β.Α.: Στο πλαίσιο της ΚτΠ γίνεται προσπάθεια για να αυξηθούν τα κονδύλια που διατίθενται για έργα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Σε πολλές περιπτώσεις επανεξετάζονται τα έργα και γίνεται αναδιάρθρωση των διατιθέμενων πόρων. Παράλληλα σχεδιάζονται και πραγματοποιούνται και άλλα έργα που θα χρηματοδοτηθούν από τα προγράμματα Πολιτεία και Θησέας.
Υπάρχουν έργα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης που έχουν ήδη ολοκληρωθεί και λειτουργούν προς όφελος του πολίτη;
Β.Α.: Τα ΚΕΠ έχουν σχεδόν ολοκληρωθεί και εξυπηρετούν περίπου 50.000 πολίτες ημερησίως. Επίσης, έχουν ολοκληρωθεί και εφαρμόζονται η ηλεκτρονική υποβολή φορολογικών δηλώσεων και εργοδοτικών εισφορών στο ΙΚΑ.
Αλήθεια, το πρόγραμμα Αριάδνη σε ποια φάση βρίσκεται;
Β.Α.: Το πρόγραμμα Αριάδνη έχει ολοκληρωθεί και έχει οδηγήσει στη λειτουργία των περίπου 1.000 ΚΕΠ. Τώρα το ΥΠΕΣΔΔΑ σχεδιάζει τη δεύτερη φάση του προγράμματος, η οποία θα αποσκοπεί στον ανασχεδιασμό των διοικητικών διαδικασιών και στην ηλεκτρονική διασύνδεση των ΚΕΠ με τις δημόσιες υπηρεσίες. Στη δεύτερη φάση και σε συνδυασμό με το Σύζευξις, θα δημιουργηθούν ολοκληρωμένες συναλλαγές για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.
Μιλήστε μας για τα σημαντικότερα έργα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Ποια είναι, ποιος ο προϋπολογισμός και ποια η σημερινή τους κατάσταση;
Β.Α.: Αυτή τη στιγμή εξελίσσονται σημαντικά έργα όπως το Σύζευξις, προϋπολογισμού 100 εκατ. ευρώ, το έργο των Περιφερειών με προϋπολογισμό 12 εκατ. ευρώ, και των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων με προϋπολογισμό 146 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, όμως, έχουν ξεκινήσει και τα βασικά έργα που αναφέραμε πιο πάνω με προϋπολογισμό 13 εκατ. ευρώ.
Το επιχειρησιακό σχέδιο Πολιτεία που σχεδιάστηκε από τους προκατόχους σας και λειτουργούσε συμπληρωματικά με την ΚτΠ στα θέματα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, συνεχίζει να υφίσταται;
Β.Α.: Το πρόγραμμα Πολιτεία ανασχεδιάστηκε από μηδενική βάση και μάλιστα περιέχει συγκεκριμένο υποπρόγραμμα για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση. Έχουν εγκριθεί οι διαδικασίες έγκρισής του και θα αρχίσουμε άμεσα την εφαρμογή του.
Το Νέο Πολιτεία συνδέεται άμεσα με την επανίδρυση της διοίκησης και περιλαμβάνει καινοτόμες αρχές για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση οι οποίες εισάγονται για πρώτη φορά στη χώρα μας, όπως τα πιστοποιημένα sites, τα λειτουργικά portals, οι εικονικές υπηρεσίες κ.λπ. Ο προϋπολογισμός του για το 2005 είναι περίπου 9 εκατ. ευρώ. Τα επόμενα χρόνια θα αυξηθεί ανάλογα με τις ανάγκες των νέων έργων.
Σε ποιο στάδιο βρισκόμαστε αναφορικά με την κατάρτιση και ψήφιση ειδικού νομοσχεδίου για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση;
Β.Α.: Μια από τις πρώτες προτεραιότητες του Συμβουλίου Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης είναι η προετοιμασία σχεδίου νόμου για το e-government. Το σχέδιο ετοιμάζεται και θα υποβληθεί προς έγκριση στο ΥΠΕΣΔΔΑ.
Ποια τα σημαντικότερα προβλήματα που συναντάτε σε ό,τι αφορά στα έργα της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης; Για παράδειγμα, η νοοτροπία του δημόσιου τομέα έχει επανειλημμένως "κατηγορηθεί" ως το σημαντικότερο εμπόδιο. Γίνεται να αλλάξει η νοοτροπία τελικά; Και αν ναι, ποια η συμβολή του κράτους στην "εκπαίδευση" των δημόσιων υπαλλήλων;
B.A.: Τα σημαντικότερα προβλήματα για την παραγωγική λειτουργία των έργων της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης σχετίζονται με την απουσία του κατάλληλου θεσμικού πλαισίου. Π.χ. πολλές υπηρεσίες, ενώ διαθέτουν ψηφιακές υποδομές, υποχρεώνονται από την υπάρχουσα νομοθεσία να διακινούν ταχυδρομικώς τις αιτήσεις των πολιτών. Χρειάστηκε να προσθέσουμε ειδική διάταξη στο Ν.3242 για να μπορεί να γίνεται η διακίνηση ηλεκτρονικά. Ανεξάρτητα από αυτά, είναι προφανές ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι θα πρέπει να εκπαιδευτούν για να αποκτήσουν τις νέες δεξιότητες που απαιτούνται στην εποχή της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Για αυτό το λόγο το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης έχει σχεδιάσει και πραγματοποιεί ειδικά προγράμματα για την εκπαίδευση των δημόσιων υπαλλήλων.
"Στη χώρα μας δεν υπήρχε ηλεκτρονική διακυβέρνηση"
Πώς θα αξιολογούσατε τη μέχρι σήμερα πορεία της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης στη χώρα μας; Ποιες οι δικές σας πρωτοβουλίες με στόχο την επιτάχυνση των διαδικασιών;
Β.Α.: Στη χώρα μας, δεν υπήρχε ηλεκτρονική διακυβέρνηση. Αυτό αποδεικνύεται και από το γεγονός ότι είμαστε η μοναδική χώρα που δεν διαθέτει εθνικό portal, ούτε έχει εφαρμόσει τις 20 online συναλλαγές που έχει προσδιορίσει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Επομένως, δεν έχει νόημα να ομιλούμε για εξελικτική πορεία. Η ηλεκτρονική διακυβέρνηση θεμελιώνεται τώρα με τη δημιουργία των βασικών υποδομών που αναφέραμε στην αρχή.
Υπάρχουν νομικά - θεσμικά άλυτα ζητήματα σχετικά με την ηλεκτρονική διακυβέρνηση; Αν ναι, ποια είναι αυτά και ποια τα σχέδιά σας για την επίλυσή τους;
Β.Α.: Η επικοινωνία μεταξύ των δημόσιων υπηρεσιών και οι συναλλαγές των πολιτών με το κράτος γίνονται, κυρίως, χειρογραφικά σύμφωνα με το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο. Τώρα με την ηλεκτρονική διακυβέρνηση οι επικοινωνίες και οι συναλλαγές θα γίνονται ηλεκτρονικά και επομένως χρειαζόμαστε ένα αντίστοιχο θεσμικό πλαίσιο το οποίο δεν υπάρχει. Με το νέο σχέδιο νόμου που ετοιμάζουμε στο ΥΠΕΣΔΔΑ, θα επιλύσουμε όλα τα διαδικαστικά προβλήματα και θα εξασφαλίσουμε την ομαλή εφαρμογή της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης.
Μια από τις σημαντικές συνιστώσες στη διείσδυση του e-government είναι η ευρυζωνικότητα. Εδώ υποθέτω ότι συναντάμε και το Σύζευξις. Δεν απαιτείται να ολοκληρωθεί το Σύζευξις, για να μπορούμε να κάνουμε λόγο για e-government;
Β.Α.: Πράγματι, η "ευρυζωνικότητα" θα διευκολύνει τη λειτουργία της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Το Σύζευξις θα συνεισφέρει σημαντικά στην εφαρμογή της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Παράλληλα, όμως, ας μην ξεχνάμε ότι γίνονται και συμπληρωματικές προσπάθειες όπως είναι, για παράδειγμα, η δημιουργία αντίστοιχων υποδομών στους Δήμους.
Θα ήθελα να μου αναφέρετε τις κινήσεις και τα σχέδιά σας για το επόμενο εξάμηνο. Ποια ζητήματα σχετικά με την ηλεκτρονική διακυβέρνηση θέλετε οπωσδήποτε να έχουν λυθεί ή ολοκληρωθεί ως τα τέλη του 2005;
B.A.: Οι προσπάθειές μας εστιάζονται σε τρία σημεία:
Πρώτον: Να ολοκληρώσουμε το Σύζευξις και τα υπόλοιπα έργα της ΚτΠ, και να τα θέσουμε σε παραγωγική λειτουργία έτσι ώστε να εξασφαλίσουμε την ηλεκτρονική διασύνδεση και λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών.
Δεύτερον: Να αρχίσουμε την υλοποίηση των βασικών έργων που αναφέραμε στην αρχή και τα οποία αποτελούν την αναγκαία προϋπόθεση για τη δημιουργία ηλεκτρονικών συναλλαγών.
Τρίτον: Να θεμελιώσουμε θεσμικά την ηλεκτρονική διακυβέρνηση με την ψήφιση του αντίστοιχου νόμου.
Η ηλεκτρονική διακυβέρνηση έχει ως βασικό στόχο την εξυπηρέτηση του πολίτη. Όμως, στη χώρα μας, η διείσδυση του Internet κινείται σε ανησυχητικά χαμηλά επίπεδα (μάλιστα το 2004 η διείσδυση του Διαδικτύου σύμφωνα με έρευνα του ΕΔΕΤ μειώθηκε). Ποιες οι ενέργειες του κράτους για την επιμόρφωση των πολιτών;
Β.Α.: Πράγματι, η διείσδυση στο Internet αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την εξάπλωση της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Η παρούσα κυβέρνηση κάνει σημαντικές προσπάθειες για αυτό το θέμα. Ήδη, σχεδόν όλα τα σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας βαθμίδας έχουν πρόσβαση στο Internet. Με την ολοκλήρωση του Σύζευξις, θα επεκταθεί η χρήση του Διαδικτύου σε ολόκληρη τη δημόσια διοίκηση. Παράλληλα, και στον ιδιωτικό τομέα, υπάρχουν αντίστοιχα προγράμματα, όπως π.χ. το "Επιχειρείτε Ηλεκτρονικά".
Βασίλης Ασημακόπουλος
Ειδικός Γραμματέας του Υπουργείου Οικονομίας για την Κοινωνία της Πληροφορίας
"Στόχος δεν είναι η ξύλινη σφραγίδα να γίνει ηλεκτρονική"
"Ένα άθροισμα έργων πληροφορικής για τη δημόσια διοίκηση δεν ισούται απαραίτητα με μια ολοκληρωμένη παρέμβαση ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Πολλά 'χρήσιμα' δέντρα δεν δημιουργούν πάντα ένα "ολοκληρωμένο" δάσος" δηλώνει ο κ. Βασίλης Ασημακόπουλος, Ειδικός γραμματέας για την Κοινωνία της Πληροφορίας, και εξηγεί ότι η ηλεκτρονική διακυβέρνηση απαιτεί ολοκληρωμένη στρατηγική και προαποφασισμένους στόχους.
Ποια η πορεία και η σημερινή εικόνα των έργων ηλεκτρονικής διακυβέρνησης που υλοποιούνται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος για την Κοινωνία της Πληροφορίας;
Β.Α.: Θα μπορούσα να ξεκινήσω την απάντηση μου αναφερόμενος στο Σύζευξις, το οποίο έχει ξεκινήσει να υλοποιείται, στο TAXISnet της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων που τώρα προχωρά σε σημαντική αναβάθμιση, στο ΙΚΑnet κ.ά. Όμως, η απαρίθμηση έργων δεν δημιουργεί απαραίτητα μια ολοκληρωμένη εικόνα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Για αυτό και θα ήθελα να σας εξηγήσω ότι βασική μας επιδίωξη, όταν αναλάβαμε πριν από ένα χρόνο τη διαχείριση του Επιχειρησιακού Προγράμματος "Κοινωνία της Πληροφορίας", ήταν να δημιουργήσουμε ένα συνεκτικό σχέδιο, μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση. Δυστυχώς, το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα δεν είχε ένα ενιαίο πλαίσιο στόχων για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση. Αυτή η πραγματικότητα δημιούργησε δυσκολίες. Πρώτον, ελλείψει συγκεκριμένων και μετρήσιμων στόχων, δεν μπορούσαμε να μετρήσουμε τη συνολική αποτελεσματικότητα του Επιχειρησιακού Προγράμματος στο κομμάτι της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Δεύτερον, χωρίς κεντρική στρατηγική που θα καθοδηγούσε όλους τους εμπλεκoμένους, οι φορείς αποφάσιζαν αυτόνομα ποια έργα έχουν αξία και ποια όχι. Τρίτον, διαπιστώσαμε ότι σε πολλά έργα δεν υπήρχε πρόνοια για την παροχή υπηρεσιών άμεσα αισθητών στον πολίτη. Είχαμε, λοιπόν, στα χέρια μας πολλά "μικρά δένδρα" - χρήσιμα όλα -, αλλά τόσο άναρχα τοποθετημένα που σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσαν συνολικά να δημιουργήσουν ένα δάσος! Θα έλεγα αστειευόμενος ότι βλέπαμε τα δένδρα, αλλά δεν υπήρχε περίπτωση να δούμε δάσος!
Ποιες είναι οι κινήσεις στις οποίες προχωρήσατε για να αντιμετωπιστεί αυτή η κατάσταση;
Β.Α.: Παρότι διαπιστώσαμε την έλλειψη κεντρικού οράματος, δεν θελήσαμε να καταργήσουμε έργα, να σχεδιάσουμε εξαρχής μια κεντρική στρατηγική και να προχωρήσουμε εκ νέου σε διαγωνισμούς. Αυτό θα ήταν καταστροφικό. Έτσι σε ό,τι αφορά στα μεγάλα έργα, π.χ. το Σύζευξις ή το Police On Line, καταφέραμε να τα ξεμπλοκάρουμε χάρη στην πολύ σημαντική προσπάθεια της Επιτροπής Πληροφορικής, ενώ συνολικά προσπαθήσαμε να δώσουμε μια κοινή κατεύθυνση, να στρέψουμε, τρόπον τινά, προς τον ίδιο προορισμό όλα τα έργα e-government. Βέβαια, στρατηγική εκ των υστέρων δύσκολα δημιουργείται, αλλά σε όποιο έργο μπορούσαμε, προχωρήσαμε σε διορθωτικές κινήσεις. Επίσης, κάναμε μικρές αλλαγές, κυρίως προσθήκες, σε πολλά έργα με στόχο τον εμπλουτισμό τους με υπηρεσίες σχετικές με την εξυπηρέτηση του πολίτη. Παράλληλα, προσπαθήσαμε να ενδυναμώσουμε την περιφερειακή στόχευση του προγράμματος, γιατί στην ενδιάμεση αξιολόγηση του επιχειρησιακού, πέρυσι το Μάρτιο, εντοπίστηκε έλλειμμα περιφερειακών δράσεων. Έτσι, προχωρήσαμε στην Πρόσκληση 114 που αφορά σε υπηρεσίες προς τους πολίτες και εξασφαλίσαμε πόρους με τη μέθοδο της υπερδέσμευσης (overbooking). Η έννοια "υπηρεσίες προς τον πολίτη" δεν είναι ευφυολόγημα. Στα κριτήρια αξιολόγησης για τα προς ένταξη έργα στην Πρόσκληση 114, η οποία και έχει προϋπολογισμό 60 εκατ. ευρώ, πλέον υπάρχει και το κριτήριο της παροχής e-υπηρεσιών. Οι αιτήσεις συμμετοχής - κυρίως από δήμους και ΟΤΑ - για την 114 ξεπέρασαν ακόμα και τις πλέον ελπιδοφόρες προσδοκίες μας και στην παρούσα φάση βρισκόμαστε στο στάδιο της αξιολόγησης. Εδώ θα ήθελα να συμπληρώσω ότι αναφορικά με την Περιφέρεια προχωρήσαμε και στην εξής κίνηση: Επικοινωνήσαμε με όλους τους δήμους, αποτυπώσαμε τις απόψεις και τις ανάγκες τους, και τις συνθέσαμε. Δημιουργήσαμε έτσι ένα μεγάλο "καλάθι" υπηρεσιών και προχωρήσαμε σε πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος, καλώντας τους δήμους να εξετάσουν αυτό το καλάθι και να μας ενημερώσουν ποιες υπηρεσίες τους ενδιαφέρουν. Με αυτό τον τρόπο και αφού ολοκληρώσουμε την αξιολόγηση, θα προχωρήσουμε στην προκήρυξη διαγωνισμών για την υλοποίηση έργων ηλεκτρονικών υπηρεσιών στην Περιφέρεια, βάσει των προτεραιοτήτων που προκύπτουν από τους ίδιους τους ενδιαφερόμενους.
Και για αυτή τη δράση θα υιοθετηθεί η μέθοδος του overbooking;
Β.Α.: Η πρωτοβουλία αυτή θα καλυφθεί από υφιστάμενα Μέτρα του Προγράμματος όπως π.χ. το Μέτρο το 2.4 που αφορά στην Περιφέρεια. Παράλληλα, στην παρούσα φάση εξετάζουμε την πιθανότητα αναθεώρησης του προγράμματος το φθινόπωρο, με ενδεχόμενη μεταφορά πόρων, ενώ δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι πόροι επίσης εξοικονομούνται λόγω των απεντάξεων εν υπνώσει έργων.
Τα επόμενα βήματά σας ποια είναι;
Β.Α.: Αρχικά, θα θέλαμε μέσα στον επόμενο χρόνο να έχουμε προχωρήσει στην υλοποίηση των έργων για την Περιφέρεια.
Παράλληλα, έχουμε ήδη εντατικοποιήσει και θα εντατικοποιήσουμε περαιτέρω τον ελεγκτικό μηχανισμό των έργων. Σήμερα, ήδη, τα μεγάλα έργα e-government τα παρακολουθούμε με δύο τρόπους. Πρώτον, έχουμε δημιουργήσει ένα σύστημα παρακολούθησης - το οποίο απέσπασε εύσημα από την Ε.Ε. και η οποία συνέστησε την ευρύτερη υιοθέτησή του και από άλλους φορείς - για την παρακολούθηση του Ν+2 και δεύτερον, πιέζουμε σημαντικά τους φορείς, αλλά η πίεση αυτή προέρχεται πλέον και από πολύ υψηλό κυβερνητικό επίπεδο, μέσω της συνεχούς ενημέρωσης που παρέχουμε. Τέλος, πρέπει να σας πω ότι σήμερα βρισκόμαστε στο στάδιο της κατάρτισης της εθνικής στρατηγικής για την πληροφορική 2007-2013 στο πλαίσιο της Επιτροπής Πληροφορικής. Εδώ θα ήθελα να συμπληρώσω ότι αυτή η πρωτοβουλία μας συνέπεσε χρονικά και με την αλλαγή στρατηγικής της Ε.Ε. που περνά από το "e-Europe2005" στο "i2010". Αυτό που έχει ενδιαφέρον είναι ότι σημαντικές προβλέψεις, που περιλαμβάνονται στην ευρωπαϊκή στρατηγική i2010, ταυτίζονται με απόψεις που είχαμε υποβάλει στην κοινότητα αρκετούς μήνες πριν. Άλλος ένας στόχος μας αφορά στην αναδιοργάνωση του δημόσιου τομέα. Στόχος μας στην ηλεκτρονική διακυβέρνηση δεν είναι να μετατρέψουμε μέσω της τεχνολογίας την "ξύλινη σφραγίδα" σε ηλεκτρονική. Η Κοινωνία της Πληροφορίας είναι πληροφοριακά συστήματα, αλλά είναι και δράσεις αναδιοργάνωσης του δημόσιου τομέα πριν από την εγκατάσταση συστημάτων, είναι και κατάρτιση των στελεχών της δημόσιας διοίκησης. Τέλος, μια σημαντική εξέλιξη που θέλω να αναφέρω αφορά στην πρόθεση για τη δημιουργία και στη χώρα μας government portal.
Μιλήστε μας λίγο για τη βασική φιλοσοφία της νέας εθνικής στρατηγικής για την πληροφορική.
Β.Α.: Κατά τη διάρκεια κατάρτισης του σχεδίου λαμβάνουμε υπόψη μας δύο εξαιρετικά κρίσιμες δομικές παραμέτρους. Πρώτον, την παραγωγικότητα της χώρας. Δυστυχώς η Ελλάδα δεν αξιοποιεί πλήρως μέχρι στιγμής τις δυνατότητες που προσφέρει η τεχνολογία για να βελτιώσει την παραγωγικότητα της οικονομίας της. Και δεν εννοώ την τεχνολογία μόνο σε επίπεδο υποδομών, αλλά συμπεριλαμβάνω και τη δυνατότητα να αξιοποιείται η τεχνολογία για αλλαγή του τρόπου οργάνωσης και διοίκησης των επιχειρήσεων. Συμπεριλαμβάνω και την αξιοποίηση της τεχνολογίας από τους πολίτες και ιδιαίτερα τους νέους, ώστε να "μαθαίνουν να μαθαίνουν" διαρκώς και να εξελίσσονται ανταποκρινόμενοι στις σύγχρονες απαιτήσεις. Αυτή η οπτική αλλάζει σε σημαντικό βαθμό την οπτική που πρέπει να έχουμε για τη νέα τεχνολογία στη χώρα.
Δεύτερος κρίσιμος παράγοντας για εμάς είναι η αξιοποίηση της τεχνολογίας για τη βελτίωση της καθημερινής ζωής των πολιτών. Εδώ βεβαίως περιλαμβάνονται οι υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, αλλά όχι μόνο αυτές. Πιστεύουμε, όμως, ότι η ηλεκτρονική κυβέρνηση οφείλει να εξυπηρετεί τόσο τον πολίτη όσο και τις επιχειρήσεις με μια άλλη σχέση. Η ηλεκτρονική διακυβέρνηση δεν αφορά μόνο στους πολίτες ή μόνο στις επιχειρήσεις ή μόνο στο δημόσιο τομέα. Αφορά στην ανταγωνιστικότητα και στην παραγωγικότητα της χώρα παράλληλα με την εξασφάλιση καλύτερης ποιότητας ζωής για τους πολίτες. Άρα ο ρόλος της είναι σημαντικός και οριζόντιος, και υπό αυτή την έννοια αποτελεί σημαντικό τμήμα και απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη των στόχων της Κοινωνίας της Πληροφορίας.
Κωνσταντίνος ΔούκαςΠρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος ΚτΠ Α.Ε.
"Πρώτη προτεραιότητα η επιτυχής υλοποίηση"
Επιφορτισμένη με ένα τριπλό, πρωταγωνιστικό ρόλο - υλοποίησης, διαχείρισης και "δεσίματος" των έργων - στην πορεία της χώρας μας προς την ηλεκτρονική διακυβέρνηση, η ΚτΠ Α.Ε. προσπαθεί στην παρούσα φάση να εγγυηθεί την επιτυχή υλοποίηση των υπό κατασκευή συστημάτων. Ο κ. Κωνσταντίνος Δούκας, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της εταιρίας, δηλώνει ότι δεν θέλει να αναφέρεται σε προβλήματα, αλλά προτιμά να τονίζει τις παραμέτρους που οδηγούν σε επιτυχία, ενώ εξηγεί ότι επόμενο κρίσιμο βήμα θα είναι η αποδοχή των συστημάτων και η λειτουργία τους από τους χρήστες.
Ποιος ο ρόλος της ΚτΠ Α.Ε. στο χώρο του e-government;
Κ.Δ.: Ο ρόλος της ΚτΠ Α.Ε. στην επίτευξη των στόχων της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης μπορεί να εντοπιστεί σε τρία βασικά σημεία.
Το πρώτο και βασικότερο είναι ότι η εταιρία υλοποιεί έργα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Παράλληλα, βέβαια είναι υπεύθυνη και για τη διοίκηση και διαχείριση αυτών των έργων. Και τέλος, η Κοινωνία της Πληροφορίας Α.Ε. δρα ως κόμβος συνεργασίας με το να:
- αξιοποιεί υποδομές από ένα έργο (π.χ. Σύζευξις) για χρήση άλλου (π.χ. ΟΠΣ ΠεΣΥ),
- αναδεικνύει συνέργειες και συμπληρωματικότητα μεταξύ επιμέρους πρωτοβουλιών,
- μεταδίδει τεχνογνωσία,
- ενθαρρύνει (χρήστες) για υπηρεσίες και προϊόντα,
- διαχειρίζεται κρίσεις.
Κ.Δ.: Δεν θα ήθελα να αναφερθώ σε προβλήματα. Αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι για την επιτυχή υλοποίηση των έργων απαιτείται:
- Κοινό όραμα και σαφής πολιτική δέσμευση για την πραγμάτωσή του ΕΠ ΚτΠ.
- Ενιαία στρατηγική υλοποίησης.
- Οριοθέτηση των μηχανισμών υλοποίησης.
- Προσαρμογή στα νέα δεδομένα.
- Αποτελεσματική διαχείριση των αλλαγών.
- Διασφάλιση της χρηματοδότησης των δράσεων.
- Απόκτηση νέας κουλτούρας μέσω της κατάρτισης των στελεχών - αναβάθμιση του ρόλου του Δημόσιου λειτουργού.
- Προσαρμογή του διοικητικού και θεσμικού πλαισίου, και
- Κατάλληλη αρχιτεκτονική υλοποίησης.
Μιλήστε μας για έργα που έχετε αναλάβει ως τελικός δικαιούχος.
Κ.Δ.: Συνολικά τα έργα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης που έχουμε αναλάβει, θα μπορούσαμε να τα χωρίσουμε στις παρακάτω κατηγορίες: Υπάρχουν έργα για την κάλυψη του ελλείμματος σε υποδομές, όπως το Σύζευξις ή και διάφορες άλλες δράσεις για την ανάπτυξη υποδομών οι οποίες είναι ενσωματωμένες σε έργα άλλων φορέων. Παράλληλα, υπάρχουν έργα για τη δημιουργία επαρκούς ψηφιακού περιεχομένου, όπως το έργο για την ψηφιοποίηση υλικού των δημόσιων βιβλιοθηκών, το πληροφοριακό σύστημα Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού και το πληροφοριακό σύστημα Στρατολογίας. Σε μια τρίτη κατηγορία, συναντάμε έργα που οδηγούν στην ολοκλήρωση πληροφοριακών συστημάτων των φορέων, όπως το έργο του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους και τα έργα για την Κοινωνική Ασφάλιση. Τέλος, υπάρχουν και έργα για την παροχή υπηρεσιών προτιθέμενης αξίας, όπως το TAXISnet., το έργο των δράσεων για την εξυπηρέτηση και την πληροφόρηση του γεωργικού τομέα και τα ολοκληρωμένα πληροφοριακά συστήματα Υγείας.
Ποιες οι επόμενες κινήσεις σας στο χώρο του e-government;
Κ.Δ.: Η επιτυχής υλοποίηση των έργων που έχουμε αναλάβει ως τελικός δικαιούχος και η παραγωγική λειτουργία τους είναι το πρώτο βήμα στην υλοποίηση των στόχων μας στο χώρο του e-government. Το επόμενο βήμα θα είναι η αποδοχή των συστημάτων και η λειτουργία τους από τους χρήστες.
Σε επίπεδο προκηρύξεων τι θα δούμε ως τα τέλη του έτους;
Κ.Δ.: Σε σχέση με τις προκηρύξεις, θα πρέπει να λάβετε υπόψη σας ότι η εταιρία έχει προκηρύξει το μεγαλύτερο μέρος από το σύνολο των έργων - 104 διεθνείς ανοιχτούς διαγωνισμούς, συνολικού προϋπολογισμού 271,60 εκατ. ευρώ -, ενώ υλοποιεί και έργα του ιδιωτικού τομέα, τα οποία αναμένεται να φτάσουν τα 330 εκατ. ευρώ.
Μέχρι τα τέλη του 2005, η εταιρία αναμένεται να προκηρύξει 38 έργα, συνολικού προϋπολογισμού 84,90 εκατ. ευρώ. Εδώ θα ήθελα να τονίσω ότι η μέχρι σήμερα λειτουργία και συνεχώς αυξανόμενη παραγωγή της ΚτΠ Α.Ε. μας δημιουργεί ένα αίσθημα επαγγελματικής ικανοποίησης ότι συμβάλλουμε θετικά στην επιτυχή ολοκλήρωση ενός μεγάλου και φιλόδοξου εγχειρήματος για τη χώρα μας.
Κωνσταντίνος Σταυρόπουλος
Γενικός Γραμματέας Επικοινωνιών, Υπουργείο Μεταφορών και Επικοινωνιών
"Η νέα ηγεσία της Γ.Γ.Ε. επαναφέρει το ζήτημα της ευρυζωνικότητας στο επίκεντρο"
Το Α και το Ω στην ηλεκτρονική διακυβέρνηση - όπως τονίζει και η συντριπτική πλειοψηφία των αρμοδίων στελεχών - είναι τα δίκτυα. Για να μπορούν οι υπηρεσίες να "μιλούν" μεταξύ τους και έτσι να δοθεί ένα τέλος στο τρέξιμο του πολίτη ή της επιχείρησης από γκισέ σε γκισέ και από υπηρεσία σε υπηρεσία, η ανάπτυξη κατάλληλων δικτυακών υποδομών είναι απαραίτητη και προαπαιτούμενη. Ο κ. Κωνσταντίνος Σταυρόπουλος, Γενικός Γραμματέας Επικοινωνιών του Υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών, μας μιλά για το τι μέλλει γενέσθαι από δικτυακής πλευράς στη χώρα μας.
Ποια η συμβολή της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνιών στην πορεία της χώρας μας προς την ηλεκτρονική διακυβέρνηση;
Κ.Σ.: Προκειμένου να γίνει η μεγαλύτερη δυνατή αξιοποίηση των ωφελημάτων που προκύπτουν από τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες, η Γενική Γραμματεία Επικοινωνιών (Γ.Γ.Ε.) προχωρά σε συντονισμένες ενέργειες ώστε να μπορέσουν να καλυφθούν αφενός η υστέρηση που παρατηρήθηκε κατά την προηγούμενη περίοδο και αφετέρου οι δεσμεύσεις της χώρας από τη συμφωνία της Λισσαβόνας, eEurope 2005. Σύμφωνα με τους στόχους του eEurope 2005 τα κράτη-μέλη πρέπει:
- Να έχουν ευρυζωνικές συνδέσεις για όλη τη Δημόσια Διοίκηση στο τέλος του 2005: Το Υ.Μ.Ε. συμμετέχει στο πιλοτικό Σύζευξις και η Γ.Γ.Ε. έχει προβεί σε έργα ευρυζωνικών υποδομών για την ελληνική διοίκηση.
- Να εξασφαλίσουν τη διαλειτουργικότητα των υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης: Στο πλαίσιο αυτό το Υ.Μ.Ε. αποτελεί σημείο αναφοράς για το πρόγραμμα eTEN και ενημερώνει τους αρμόδιους φορείς του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα.
- Να δημιουργήσουν διαδραστικές δημόσιες υπηρεσίες: Στην κατεύθυνση αυτή έχει προκηρυχθεί έργο για τη δημιουργία διαδικτυακής πύλης του Υπουργείου Μεταφορών και Επικοινωνιών για την εξυπηρέτηση του πολίτη.
- Να ακολουθούν τις βέλτιστες πρακτικές.
Ποια τα έργα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης που έχετε αναλάβει να υλοποιήσετε και ποια η σημερινή τους κατάσταση;
Κ.Σ.: Η Γ.Γ.Ε. υλοποιεί σημαντικές δράσεις στα πλαίσια του Επιχειρησιακού Προγράμματος "Κοινωνία της Πληροφορίας" και σχεδιάζει παράλληλα τους μελλοντικούς άξονες δράσης με ορίζοντα το 2013. Στα πλαίσια της διοικητικής μεταρρύθμισης και απλοποίησης, το Υ.Μ.Ε. προχώρησε καταρχάς στο "Λειτουργικό - Οργανωτικό εκσυγχρονισμό της Γ.Γ.Ε. και στον προσδιορισμό των αναγκών σε νέα πληροφοριακά συστήματα" με στόχο την ανάπτυξη Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος. Πρόκειται για έργο προϋπολογισμού περίπου 2 εκατ. ευρώ, το οποίο θα προκηρυχθεί εντός του καλοκαιριού. Παράλληλα, η Γ.Γ.Ε. εξασφάλισε τη χρήση τριών δορυφορικών αναμεταδοτών στο δορυφορικό σύστημα Hellas Sat2, μέσω σύμβασης μεταξύ του ελληνικού δημοσίου και της ιδιοκτήτριας εταιρίας Hellas Sat Consortium Ltd, ενώ στην παρούσα φάση βρίσκεται σε τελικό στάδιο μελέτη ύψους 872.610 ευρώ, η οποία καταγράφει και αξιολογεί τις ανάγκες του ελληνικού δημοσίου, με σκοπό να γίνει η κατανομή της διαθέσιμης διαστημικής χωρητικότητας με το βέλτιστο τρόπο. Επόμενο βήμα θα είναι, το φθινόπωρο, η προκήρυξη διαγωνισμού ύψους περίπου 10 εκατ. ευρώ για την προμήθεια κεντρικού επίγειου σταθμού και 1.686 δορυφορικών τερματικών σε εκείνες τις περιοχές και υπηρεσίες του δημοσίου που έχουν επιλεγεί. 15 φορείς θα επωφεληθούν από τις δορυφορικές υπηρεσίες. Αξίζει δε να συμπληρώσω εδώ ότι το Υ.Μ.Ε. υπέγραψε Μνημόνιο Συνεργασίας με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος για τη χρήση του ενός εκ των τριών αναμεταδοτών για πιλοτικά προγράμματα που περιλαμβάνουν υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης.
Επίσης, έχει δρομολογηθεί το έργο ανάπτυξης τηλεπικοινωνιακής υποδομής ευρυζωνικών δικτύων τοπικής πρόσβασης περιλαμβανομένων μικρών πόλεων, μη αστικών ή απομακρυσμένων περιοχών, καθώς και λιγότερο ευνοημένων περιοχών. Πρόκειται για ένα έργο προϋπολογισμού 184,5 εκατ. ευρώ που θα προκηρυχθεί το φθινόπωρο του 2005 και στο σχεδιασμό του οποίου συμμετέχουν όλοι οι ενδιαφερόμενοι φορείς μέσω διαβουλεύσεων.
Ας μην ξεχνάμε δε ότι με στόχο την αύξηση της ευρυζωνικής πρόσβασης στο διαδίκτυο για πολίτες και επιχειρήσεις, η Γ.Γ.Ε. προχώρησε μέσω της ΚτΠ Α.Ε. στη δημιουργία σημείων ασύρματης ευρυζωνικής πρόσβασης. Το σχετικό έργο, ύψους 20 εκατ. ευρώ, βρίσκεται στη φάση της συμβασιοποίησης, ενώ το καλοκαίρι θα ακολουθήσει και Β' κύκλος. Τέλος, ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει στα ΕΛΤΑ, τα οποία χρηματοδοτούνται από τη Γ.Γ.Ε. στα πλαίσια του Ε.Π. ΚτΠ, για μια σειρά έργων που αποσκοπούν στην ανάδειξή τους σε πολυδύναμα κέντρα εξυπηρέτησης των πολιτών μέσω παρεμβάσεων στις υποδομές και ανάληψης δράσεων για συνεργασία με φορείς της Δημόσιας Διοίκησης.
Ποια η σημερινή "ευρυζωνική" εικόνα της Ελλάδας; Ποια τα επόμενα βήματα;
Κ.Σ.: Η ελληνική αγορά αυτή τη στιγμή παρουσιάζει έντονα προβλήματα σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε., καθώς η διείσδυση των ευρυζωνικών κατέχει ένα από τα μικρότερα ποσοστά της Δυτικής Ευρώπης.
Το DSL κυριαρχεί στις τεχνολογίες ευρυζωνικών συνδέσεων στην Ελλάδα. Οι συνδέσεις DSL στη χώρα μας έφτασαν στις 67.321 στα τέλη του πρώτου τριμήνου του 2005, ήτοι πενταπλασιάστηκαν σε ένα χρόνο. Παρά τη σημαντική αύξηση των συνδρομητών όμως, ο βαθμός διείσδυσης δεν ξεπερνά το 1%. Στο σημείο αυτό επισημαίνεται ότι είμαστε ακόμα στο αρχικό στάδιο ανάπτυξης της αγοράς στην τεχνολογία DSL και το μέλλον είναι αισιόδοξο. Εδώ πρέπει να υπογραμμίσουμε πως στον τομέα κινητής τηλεφωνίας, η χώρα μας εντάσσεται στους πρωτοπόρους της ευρωπαϊκής αγοράς (ως προς την ανάπτυξη, το βαθμό διείσδυσης και τη μετάβαση στην τρίτη γενιά) και βρίσκεται σε αντίστοιχο επίπεδο με χώρες όπως η Δανία, η Φιλανδία και η Ολλανδία.
Η νέα ηγεσία της Γ.Γ.Ε. επιχειρεί να επαναφέρει το ζήτημα της ευρυζωνικότητας στο επίκεντρο μέσω έμπρακτων και συντονισμένων πλέον ενεργειών. Ειδικότερα:
- Υλοποιείται μελέτη στρατηγικού και επιχειρησιακού σχεδιασμού ανάπτυξης ευρυζωνικής πρόσβασης στην ελληνική περιφέρεια με αξιοποίηση πολλαπλών τεχνολογιών, που σε συνδυασμό με το έργο που προκήρυξε η ΚτΠ Α.Ε. - με τίτλο "Προσδιορισμός της ζήτησης για ευρυζωνικές υπηρεσίες και ανάπτυξη τεχνοοικονομικού μοντέλου επένδυσης για την υλοποίηση και λειτουργία ευρυζωνικών υποδομών τοπικής πρόσβασης"- θα δώσει την προκήρυξη του μεγάλου έργου των ευρυζωνικών υποδομών στην Περιφέρεια (προϋπολογισμού 184,5 εκατ. ευρώ).
- Σχεδιάζεται, σε στενή συνεργασία με την Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης για την ΚτΠ του ΥΠΟΙΟ, έργο "ευρυζωνικών υπηρεσιών για τον πολίτη και τις επιχειρήσεις" προϋπολογισμού 36,4 εκατ. ευρώ, με στόχο την ενίσχυση της διείσδυσης των ευρυζωνικών και της συμμετοχής των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων στην ανάπτυξη ευρυζωνικών υπηρεσιών.
- Προωθείται ο νέος Νόμος περί ηλεκτρονικών επικοινωνιών ο οποίος θα παράσχει προβλέψιμο νομικό περιβάλλον για την ασφάλεια των επενδυτών.
- Η ΕΕΤΤ ήδη διεξάγει διαβουλεύσεις για τον ορισμό των χονδρικών αγορών της αδεσμοποίητης πρόσβασης στον τοπικό βρόχο και της παροχής ευρυζωνικών υπηρεσιών.
Κ.Σ.: Θα αναφερθώ επιγραμματικά στα έξι παρακάτω σημαντικότερα εμπόδια:
- Υπάρχουν ελάχιστες εναλλακτικές δικτυακές υποδομές.
- Η διείσδυση των υπολογιστών στην καθημερινή ζωή είναι μικρή.
- Τα τιμολόγια των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών είναι υψηλά (αν και στο σημείο αυτό πρέπει να σημειωθεί η μείωση στο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή για τις Επικοινωνίες, ο οποίος συνδυασμένος με το Γενικό Δείκτη Τιμών Καταναλωτή αποδεικνύει τα θετικά αποτελέσματα της απελευθέρωσης της αγοράς).
- Η αδεσμοποίηση του τοπικού βρόχου, μέσω της οποίας οι εναλλακτικοί πάροχοι αποκτούν άμεση πρόσβαση στο συνδρομητή, προχωρά με αργούς ρυθμούς (στο τέλος του Μαρτίου 2005 οι γραμμές άγγιζαν τις 4.099). Στοιχεία της ECTA δείχνουν ότι το LLU αποτελεί έναν από τους κύριους λόγους για την επιτάχυνση της διείσδυσης των ευρυζωνικών συνδέσεων.
- Οι πάροχοι ηλεκτρονικών επικοινωνιών αντιμετωπίζουν εμπόδια στη συνεγκατάσταση ευκολιών, τα οποία λειτουργούν ανασταλτικά στην ανάπτυξη υποδομών.
- Υπάρχουν προβλήματα όσον αφορά στα δικαιώματα διέλευσης σε κοινόχρηστους χώρους τα οποία, όμως, λαμβάνονται υπόψη στο νέο νόμο.
Σπύρος ΒυζάντιοςΠρόεδρος Συνδέσμου Επιχειρήσεων Πληροφορικής & Επικοινωνιών Ελλάδος (ΣΕΠΕ)
"Χρειάζεται ένα κεντρικό συντονιστικό όργανο"
Στην έλλειψη κεντρικού συντονισμού αλλά και στη "με λανθασμένο και προβληματικό τρόπο δόμηση" του επιχειρησιακού προγράμματος Κοινωνία της Πληροφορίας, αποδίδει ο πρόεδρος του ΣΕΠΕ, κ. Σπύρος Βυζάντιος, τις καθυστερήσεις στην υλοποίηση των έργων ηλεκτρονικής διακυβέρνησης στη χώρα μας. Παρόλα αυτά, όπως ο ίδιος τονίζει, γίνονται προσπάθειες από όλες τις πλευρές να επιταχυνθούν οι εξελίξεις, αν και μέχρι στιγμής, όπως ομολογεί, "κάθε πιθανή δράση προσκρούει στην αναποφασιστικότητα των αρμοδίων".
Πώς αξιολογείτε την πορεία των έργων ηλεκτρονικής διακυβέρνησης στη χώρα μας;
Σ.Β.: Χωρίς αμφιβολία, υπάρχει σημαντική υστέρηση στην υλοποίηση έργων e-government στην Ελλάδα. Το Γ' Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης και πιο συγκεκριμένα το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα "Κοινωνία της Πληροφορίας" μπορεί να δώσει στην Ελλάδα την ευκαιρία να δημιουργήσει σύγχρονες υποδομές στο δημόσιο τομέα και να προχωρήσει με ταχείς ρυθμούς στην ηλεκτρονική διακυβέρνηση. Δυστυχώς όμως, η ολοκλήρωση του συστήματος ηλεκτρονικής διακυβέρνησης στη χώρα μας φθάνει σήμερα μόλις στο 30%, τη στιγμή που σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ξεπερνά το 70%. Επιπρόσθετα, θα πρέπει να μην ξεχνάμε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αναγνωρίσει το σημαντικό ρόλο της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης για την επίτευξη υψηλών στόχων στη δημόσια διοίκηση και έχει επανειλημμένα καλέσει όλα τα μέλη-κράτη της Ε.Ε. να αναλάβουν την πολιτική δέσμευση και να συνεργαστούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τόσο με το δημόσιο τομέα όσο και με τον ιδιωτικό για την επιτάχυνση του ρυθμού εφαρμογής της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης.
Ποια τα σημαντικότερα προβλήματα που έχετε εντοπίσει στη μέχρι σήμερα πορεία των έργων;
Σ.Β.: Το σημαντικότερο πρόβλημα είναι η απουσία κεντρικού συντονιστικού οργάνου που θα υλοποιεί, μεθοδικά και μέσα από συγκεκριμένο σχεδιασμό και προγραμματισμό, τα έργα. Μέχρι σήμερα, οι χειρισμοί των εμπλεκόμενων φορέων και ο κατακερματισμός αρμοδιοτήτων, οδήγησαν στην αποδεδειγμένη - και επικίνδυνη πλέον - χαμηλή απορροφητικότητα του Επιχειρησιακού Προγράμματος "Κοινωνία της Πληροφορίας". Το ελληνικό Δημόσιο αφενός δόμησε το πρόγραμμα με λανθασμένο και προβληματικό τρόπο και αφετέρου καθυστέρησε σημαντικά στις διαδικασίες διαχείρισης και υλοποίησης των έργων, παρά τις επισημάνσεις του κλάδου για την καθοριστική σημασία της συντονισμένης δράσης. Ακόμα και σήμερα, παρά τις εκκλήσεις μας και τη θεωρητική συμφωνία της πολιτείας, δεν έχει υπάρξει ο κεντρικός συντονισμός, κάτι που θα μπορούσε να επιτευχθεί με την ανάληψη της ευθύνης από την Επιτροπή για τον καθορισμό της Στρατηγικής και την Ανάπτυξη της Πληροφορικής.
Είστε ευχαριστημένοι από τη συνεργασία σας με τους καθ΄ ύλην αρμόδιους κρατικούς φορείς;
Σ.Β.: Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι γίνονται προσπάθειες. Χρειάζεται γνώση και δράση. Η γνώση παρέχεται στην πολιτεία από τις επιχειρήσεις του κλάδου που έχουν κάνει εκτεταμένο έργο επενδύοντας σημαντικούς πόρους - ανθρώπινους αλλά και υλικούς - για να θέσουν στη διάθεση των αρμόδιων φορέων συγκεκριμένα, μελετημένα, εφαρμόσιμα και πραγματοποιήσιμα προγράμματα δράσης, για να διευκολυνθεί η επιτάχυνση της υλοποίησης του σύνθετου αυτού εγχειρήματος. Όμως, η αδράνεια που χαρακτηρίζει την πολιτεία σε ό,τι αφορά στην ουσιαστική αντιμετώπιση των προβλημάτων, όχι μόνον καθυστερεί την πορεία των έργων, αλλά καθιστά και ανενεργή τη σημαντική τεχνογνωσία των ελληνικών επιχειρήσεων ΤΠΕ, καθώς κάθε πιθανή δράση προσκρούει στην αναποφασιστικότητα των αρμοδίων.
Ποιες οι προτάσεις σας για την επίλυση των προβλημάτων και την επιτάχυνση των διαδικασιών;
Σ.Β.: Πάγια θέση του ΣΕΠΕ αποτελεί η επέκταση του e-government. Ωστόσο, πρέπει να είναι ξεκάθαρο ότι οι προτάσεις μας είναι βασισμένες στις πραγματικές διαστάσεις του θέματος και όχι μόνο στην παράμετρο της παροχής υπηρεσιών προς τον πολίτη. Η επιτάχυνση των διαδικασιών υλοποίησης του e-government βασίζεται στην ενεργοποίηση μιας αλυσίδας λειτουργιών που χρειάζεται αναβάθμιση. Συνοπτικά αναφέρουμε την ανάγκη για εμπλουτισμό του εύρους των υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, για άμεσο εκσυγχρονισμό των δημόσιων οργανισμών, υπηρεσιών και φορέων, αλλά και για τη "συνεργασία" μεταξύ τους. Τίποτα από τα παραπάνω όμως δεν μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά χωρίς την εκπαίδευση και τη συνεχή επιμόρφωση των δημόσιων λειτουργών αλλά και του ευρέως κοινού, μέσω της ανάπτυξης μιας κουλτούρας που είναι απαραίτητη, για να καταστήσει τις e-υπηρεσίες πρώτη επιλογή στη συνείδηση όλων για τις καθημερινές μας συναλλαγές.
